Ana Sayfa Kültür-Sanat 12 Ekim 2021 77 Görüntüleme

İznik çini fırınları kazısında kırmızı hamurlu seramikler bulundu

Çini fırınları arkeolojik hafriyat ve araştırma çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın müsaadesiyle, İznik Müze Müdürlüğü’nün başkanlığında, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin dayanağı ve İstanbul Üniversitesi’nin (İÜ) bilimsel danışmanlığında sürüyor. İznik’in bir çini ve seramik üretim merkezi olduğunu dünyaya kanıtlayan çalışmalar, bu yıl daima hafriyat haline getirildi.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Belgin Demirsar Arlı, 1963’te Prof. Dr. Oktay Aslanapa tarafından başlatılan İznik hafriyatlarının 1981’de İznik çini fırınları hafriyatı ismini aldığını söyledi.

Hafriyatlarda, içi doluyken çökmüş fırınların bulunmasıyla Milet işi, Rodos işi, Haliç işi, Şam işi üzere isimlerle tasnif edilen seramik tekniklerinin de İznik üretimi olduğunun kanıtlandığını belirten Arlı, “Bu sayede bütün dünya, İznik’in Osmanlı devrinde çok kıymetli bir üretim merkezi olduğunu kabul ediyor” dedi.

Arlı, ilçede 1963-1969 yıllarında gerçekleştirilen birinci devir hafriyat çalışmaları kapsamında, sondaj sırasında çökmüş halde fırınlar, yarı mamul ya da yanık modüller, çok ölçüde fırın dayanak gereçlerinin bulunduğunu lisana getirerek, 1981’de başlatılan ikinci periyotta ise bilhassa çini ve seramik üzerine çalışmalar yapıldığını anlattı.

Son yıllarda yapılan kamulaştırmalarla 4 dönümlük alanda çalıştıklarını aktaran Arlı, “Alanımız çok büyüyor. Kentin tam göbeğinde bu kadar büyük bir alanın olması bizim için çok önemli” dedi. 

Prof. Dr. Belgin Demirsar Arlı,  “2019 yılında son fırınımızı bulduk. Burada tam 9 fırınımız var. Her sene bakımları, sertleştirilmeleri yapılıp müdafaa altına alınan 9 fırına sahibiz. Bu çok değerli bir sayı. Bunları bu haliyle korumak çok kıymetli. 2020 ve 2021’de pandemi nedeniyle takımda küçülmeye gittik. Evvelce yaklaşık 40 kişi olan takımımız, son 2 yıldır 10-12 kişi” dedi. 

Arlı, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın müsaadesiyle geçen yıl depo çalışması yaptıkları bilgisini verdi.

Alandaki 9 fırının birbirinin birebiri olmadığını vurgulayan Arlı, “Yapım teknikleri farklı. Yaptırdığımız birtakım tahlillerle fırınların 14’üncü yüzyıldan 17’nci yüzyıl sonuna kadar kullanıldığını, farklı tekniklerin pişirildiği fırınlar olduğunu tespit ettik” diye konuştu.

Prof. Dr. Arlı, hafriyat alanının çok kıymetli bir atölye bölgesi olduğuna dikkati çekti. Arlı “O vakitler burası yeniden çarşı bölgesiymiş. Burası çok büyük bir atölye. Şimdiki hafriyat alanının kuzey tarafında 1980’li yıllarda 7 fırın tespit etmiştik. Onları da gerekli muhafazalarla değerlendirip, belgeledik. Bu alanın Roma ve Bizans devrinde kullanıldığını biliyoruz” diye konuştu. 

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Kısmı Öğretim Üyesi “Buluntular, duvar yapıları bize bunu kanıtlıyor. Osmanlı devrinde hazır bir yeri olan bu alanın büyük bir atölye bölgesi olarak değerlendirildiğini görüyoruz. Yüklü olarak Osmanlı devri çini ve seramiği ele geçiyor alanımızda. İznik, Roma ve Bizans devrinde de seramik açısından kıymetli bir merkez. Alanda yüklü olarak bulunan Osmanlı çini ve seramiği yanında bir o kadar da Bizans devri seramiği ele geçiyor” dedi. 

Arlı, hudutlu sayıda grupla çalışmalarına karşın verimli bir hafriyat dönemi geçirdiklerini belirtti.

Bu yıl hem hafriyat alanındaki mimari buluntular hem de küçük eser olarak nitelendirdikleri çini ve seramik eserler bakımından değerli ipuçlarına ulaştıklarına değinen Arlı, “Çok kıymetli olan, literatürde çok yer almayan ve aslında İznik’te üretildiğini çok bilmediğimiz kırmızı hamurlu, baskı tekniğiyle üretilmiş modüller, son çalıştığımız alanda ele geçti” diye konuştu.

Arlı “Bunların üretimine ilişkin kalıplara da rastladık. Bizim için çok tatmin edici ve epeyce değerli buluntular. Bunları daha fazla Güneydoğu Anadolu’da, Hasankeyf yöresinden tanıyoruz; süzgeçli testiler yahut baskı tekniğiyle üretilmiş seramikleri. Bunların İznik’te üretildiğinin kanıtlanması, ortaya çıkması, çok değerli oldu bizim için” dedi. 

Prof. Dr. Belgin Demirsar Arlı “Güneydoğu Anadolu’daki buluntular 12 ve 13’üncü yüzyıllara tarihlenirken biz bunları tiplerine nazaran 14 ve 15’inci yüzyıllara tarihledik. Bu hususlarda çeşitli makaleler yazdık ve yayınlandık. Bunların ortaya çıkması İznik’in yelpazesini daha da genişletti” dedi. 

Arlı, çalıştıkları alanın kuzeyinde yaklaşık 500 metrekarelik alanda, fırınların ağır olduğu bölgenin kırmızı hamurlu buluntularıyla kendilerini şaşırttığını anlatarak, bu bölgenin, yalnızca baskı teknikli üretim değil, tıpkı vakitte sırlı tuğla üretimi açısından da kendilerini çok şaşırtan buluntular verdiğini aktardı.
“Sırlı tuğlalar, kullanılacağı yapının yakınındaki bir atölyede üretildiği düşünülür. Bulduğumuz sırlı tuğlalar, yalnızca İznik’teki Yeşil Cami minaresi için üretilmiş olamayacağını düşündürüyor, hem eşitlilik hem ölçü açısından” diyen Arlı, çini fırınları hafriyatlarının bir laboratuvar, uygulama alanı üzere olduğuna işaret etti.

Arlı, bu sene kazıların 40’ıncı yılı olduğunu, bu süreçte şu ana kadar yaklaşık 400 uzman ve öğrencinin çalışmalara katıldığını lisana getirerek, İznik Müzesi’ne en fazla eser veren kazıların bitmesinin akabinde gerekli planlamaları yapıp alanı bir açık hava müzesi haline getirip, ziyarete açmayı planladıklarını kelamlarına ekledi.

NTV

Shell download cami halısı cami halısı cami halısı hack forum hack forumu hack forum gaziantep escort gaziantep escort
izmit escort Ataşehir escort ankara escort bostancı escort kadıköy escort muğla escort hack forum bahis forum forum bahis onwin babilbet fethiye escort slot siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler en güvenilir casino siteleri hack forum warez forum hack forum warez forum hack forum warez forum deneme bonusu deneme bonusu